Rehber
Kimyasal peeling nedir, nasıl kullanılır?
Cilt her gün yeni hücreler üretir ve eski hücreleri yüzeye iter. Bu döngü yavaşladığında ölü hücreler birikir; cilt donuk, pürüzlü görünür ve gözenekler kolayca tıkanır. Eksfoliyanlar bu birikmiş hücreleri uzaklaştırır. Evde kullanılan asitli ürünlere kimyasal peeling denir ve doğru kullanıldıklarında taneli peelinglerden çok daha nazik ve düzenli bir sonuç verirler.
Rutindeki yeri
AHA, BHA ve PHA arasındaki fark
AHA'lar (alfa hidroksi asitler) suda çözünür ve cildin yüzeyinde çalışır. Glikolik asit en küçük molekül olduğu için en etkili ama en çok batma yapabilen AHA'dır; laktik asit daha nazik ve nemlendiricidir, mandelik asit ise büyük molekülü sayesinde hassas ciltte tercih edilir. AHA'lar pürüzlülük, donukluk, ince çizgi ve güneş lekelerinde işe yarar.
BHA denince kozmetikte salisilik asit anlaşılır. Yağda çözündüğü için gözeneğin içine ilerleyebilir; siyah nokta, beyaz nokta ve sivilceye eğilimli yağlı ciltte en uygun seçenektir. PHA'lar (glukonolakton, laktobionik asit) en büyük moleküllü ve en nazik gruptur; hassas ya da rozaseaya eğilimli ciltler için iyi bir başlangıçtır.
Kimyasal mı, fiziksel peeling mi?
Fiziksel (mekanik) peelingler, taneli kremler ya da fırçalarla ölü hücreleri ovarak kaldırır. İri ve düzensiz tanecikler (ör. öğütülmüş çekirdek kabukları) cildin yüzeyinde mikro çizikler oluşturabilir ve özellikle aktif sivilce ya da hassasiyet varken tahrişi artırır.
Kimyasal peelingler ise hücreler arasındaki bağları çözerek daha düzenli bir soyulma sağlar. Bu yüzden dermatologlar genellikle evde kullanım için düşük oranlı kimyasal peelingleri önerir. Fiziksel peeling seviyorsan çok ince ve yuvarlak tanecikli ürünleri seçip haftada bir kez, çok hafif bastırarak kullan.
Cilt tipine göre seçim
- Yağlı, siyah noktalı ve sivilceye eğilimli cilt: salisilik asit (BHA) tonik ya da serum
- Kuru, mat ve pürüzlü cilt: laktik asit ya da düşük oranlı glikolik asit
- Güneş lekeleri ve ince çizgiler: glikolik asit; sabah güneş kremi zorunlu
- Hassas ve rozaseaya eğilimli cilt: PHA ya da mandelik asit; tahriş varsa hiç kullanma
- Leke ve sivilce izi: azelaik asit hem hafif eksfoliyan hem de leke karşıtı etki gösterir
Nasıl kullanılır, ne sıklıkla?
Asitli ürünü akşam, temizlenmiş ve kurulanmış cilde sür. Tonik formundakileri pamukla, serum formundakileri birkaç damla ile uygula; göz ve dudak çevresinden uzak dur. Haftada bir iki akşamla başla, iki üç hafta sonra cildin rahatsa üç dört akşama çık. Her gün kullanıma ancak düşük oranlı ve nazik ürünlerde, cilt tamamen alıştıktan sonra geçilir.
Durulanan peeling maskelerinde süreye mutlaka uy; etiketteki süreyi aşmak etkiyi artırmaz, tahrişi artırır. Asit kullandığın dönemde ve sonrasındaki bir hafta boyunca her sabah geniş spektrumlu güneş kremi kullan: AHA'lar cildin güneşe duyarlılığını artırır.
Retinol ve asitleri aynı akşam üst üste kullanma. Örneğin pazartesi ve perşembe asit, diğer akşamlar retinol, aralarda yalnızca nemlendirici gibi bir düzen cildi daha rahat ettirir.
Aşırı eksfoliyasyonun belirtileri
Asitlerle en sık yapılan hata, daha fazla kullanımın daha iyi sonuç vereceğini düşünmektir. Bariyer zarar gördüğünde cilt tersine daha donuk ve daha sorunlu görünebilir.
- Sıradan nemlendiricinin bile batması ya da yakması
- Kalıcı kızarıklık, gerginlik ve pullanma
- Cildin mumsu, aşırı parlak ve "plastik gibi" görünmesi
- Daha önce olmayan küçük sivilceler ve hassasiyet
- Bu belirtiler varsa tüm asit ve retinoidleri bırak, bir iki hafta yalnızca nazik temizleyici, nemlendirici ve güneş kremi kullan
Sık sorulanlar
Kimyasal peeling haftada kaç kez yapılır?
Başlangıçta haftada bir iki kez. Cilt tahriş olmadan alışırsa haftada üç dört kez kullanılabilir. Yüksek oranlı durulanan maskeler haftada bir kezle sınırlı kalmalıdır.
Yazın asit kullanılır mı?
Kullanılabilir, ama her sabah SPF 30–50 güneş kremi ve gün içinde yenileme şarttır. Uzun süre güneş altında kalacaksan ya da tatildeysen asitlere ara vermek daha güvenlidir.
Salisilik asit ile glikolik asit birlikte kullanılır mı?
İkisini birlikte içeren ürünler vardır ve bazı ciltlerde iyi tolere edilir. Ama iki ayrı asitli ürünü üst üste sürmek yerine farklı akşamlarda kullanmak tahriş riskini azaltır.
Hamilelikte kimyasal peeling kullanılır mı?
Düşük oranlı glikolik, laktik ve azelaik asit genellikle kullanılabilir kabul edilir. Salisilik asitte yüksek oranlı ve geniş alan uygulamalarından kaçınılır. Gebelikte her yeni ürün için doktoruna danış.
Bu yazı genel bilgilendirme amaçlıdır, tıbbi tavsiye değildir. Cilt hastalığın, gebeliğin ya da düzenli kullandığın bir ilaç varsa yeni bir ürüne başlamadan önce dermatoloğuna ya da eczacına danış.
Hangi ürünler sana uygun?
Cilt tipine ve hedefine göre sabah ve akşam rutinini, üç bütçe seçeneğiyle birkaç soruda çıkaralım.
Rutinimi oluştur